Wat er verandert
Bij veel gewone werkwoorden verandert in de tegenwoordige tijd de beklemtoonde klinker van de stam. De uitgangen blijven gewoon regelmatig.
| Wisseling | Voorbeeld |
|---|---|
| e → ie | querer → quiero |
| o → ue | poder → puedo |
| e → i (alleen -ir-werkwoorden) | pedir → pido |
| u → ue (alleen jugar) | jugar → juego |
Het «laarsje»
De wisseling zit in vier personen: yo, tú, él/ella/usted en ellos/ellas/ustedes. Nosotros en vosotros houden de oorspronkelijke klinker, omdat de klemtoon daar op de uitgang valt. Kleur je de veranderde vormen in, dan krijg je de vorm van een laars.
| Persoon | querer (e→ie) | poder (o→ue) | dormir (o→ue) | pedir (e→i) | jugar (u→ue) |
|---|---|---|---|---|---|
| yo | quiero | puedo | duermo | pido | juego |
| tú | quieres | puedes | duermes | pides | juegas |
| él / ella / usted | quiere | puede | duerme | pide | juega |
| nosotros/-as | queremos | podemos | dormimos | pedimos | jugamos |
| vosotros/-as (Spanje) | queréis | podéis | dormís | pedís | jugáis |
| ellos / ellas / ustedes | quieren | pueden | duermen | piden | juegan |
Veelgebruikte werkwoorden per groep
| e → ie | o → ue | e → i |
|---|---|---|
| empezar (beginnen) | volver (terugkomen) | repetir (herhalen) |
| pensar (denken) | encontrar (vinden) | servir (serveren) |
| preferir (liever hebben) | costar (kosten) | seguir (volgen): sigo |
| entender (begrijpen) | contar (vertellen, tellen) | vestir (kleden) |
| cerrar (sluiten) | dormir (slapen) |
Het woordenboek laat de wisseling niet zien. Leer deze werkwoorden daarom meteen met hun yo-vorm: pensar (pienso), volver (vuelvo).
In zinnen
- ¿Puedes abrir la ventana? — Kun je het raam opendoen?
- La clase empieza a las nueve. — De les begint om negen uur.
- ¿Cuánto cuesta este bolso? — Hoeveel kost deze tas?
- Quiero un café, por favor. — Ik wil graag een koffie.
- Los niños duermen ocho horas. — De kinderen slapen acht uur.
- Nosotros volvemos mañana. — Wij komen morgen terug. (geen wisseling)
Let op als Nederlandstalige
- Geen wisseling in nosotros. Wie quiero kent, maakt er ook quieremos van. ✗ Nosotros quieremos. / ✓ Nosotros queremos. ✗ Puedemos ir. / ✓ Podemos ir.
- Eén Nederlands «vragen», twee Spaanse werkwoorden. Pedir is vragen om iets (bestellen, verzoeken); preguntar is een vraag stellen. ✗ Pregunto un café. / ✓ Pido un café. ✗ Pido dónde está el baño. / ✓ Pregunto dónde está el baño.
- Eén «spelen», twee werkwoorden. Een spel of sport spelen is jugar; een instrument bespelen is tocar. ✗ Juego la guitarra. / ✓ Toco la guitarra. In Spanje krijgt een sport a: Juego al fútbol. (In Latijns-Amerika hoor je vaak juego fútbol.)
- Querer met een persoon is «houden van». Te quiero betekent «ik hou van je». Iets willen hebben zeg je met een ding: Quiero agua.
Voorbeelddialoog
¿Qué quieres tomar? — Wat wil je drinken?
Prefiero un té. ¿Puedes pedir tú? — Ik neem liever thee. Kun jij bestellen?
Claro. ¿A qué hora empieza la película? — Natuurlijk. Hoe laat begint de film?
A las ocho, pero volvemos pronto, ¿vale? — Om acht uur, maar we gaan wel vroeg terug, oké?