Que doet het meeste werk
Que verbindt een bijzin met een zelfstandig naamwoord en werkt voor personen en dingen, als onderwerp of als voorwerp. Het vertaalt zowel «die» als «dat».
- El libro que compré ayer es buenísimo. — Het boek dat ik gisteren kocht, is geweldig.
- La mujer que vive arriba es médica. — De vrouw die boven woont, is arts.
Net als het Nederlandse «die» en «dat» mag que nooit wegvallen.
Quien en el que
Quien (meervoud quienes) verwijst alleen naar personen. Het staat na een voorzetsel, of in een bijzin tussen komma's.
- El profesor con quien hablé es de Perú. — De leraar met wie ik sprak, komt uit Peru.
- Mi vecina, quien trabaja aquí, me lo contó. — Mijn buurvrouw, die hier werkt, vertelde het me.
Na een voorzetsel kun je ook el que / la que / los que / las que gebruiken; bij dingen is dat de gewone keuze. El cual en zijn vormen horen bij formele schrijftaal.
| Constructie | Voorbeeld |
|---|---|
| a + el que | El chico al que llamé no contestó. |
| con la que | La chica con la que salgo es de Cádiz. |
| en el que | El año en el que nací. |
| de los que | Los temas de los que hablamos. |
Het voorzetsel staat altijd vóór het betrekkelijk voornaamwoord, nooit los aan het eind van de bijzin.
Donde, lo que, cuyo
- Esa es la casa donde nací. — Dat is het huis waar ik geboren ben.
- Lo que necesito es tiempo. — Wat ik nodig heb, is tijd.
- Llegó tarde, lo que me molestó. — Hij kwam te laat, wat me ergerde.
Cuyo betekent «wiens» of «waarvan» en past zich aan het bezit aan: el escritor cuyas novelas leí — de schrijver van wie ik de romans las.
Bekend of onbekend: indicativo of subjuntivo
Bestaat wat je beschrijft en ken je het, gebruik dan de gewone vorm. Is het denkbeeldig of zoek je het nog, gebruik dan de subjuntivo.
- Conozco a alguien que habla inglés. — Ik ken iemand die Engels spreekt. (een echte persoon)
- Busco a alguien que hable inglés. — Ik zoek iemand die Engels spreekt. (wie dan ook)
- Tengo un piso que tiene terraza. / Quiero un piso que tenga terraza.
Na een ontkend antecedent is de subjuntivo de regel: No hay nadie que lo sepa.
Let op als Nederlandstalige
- Geen «die» of «dat» kiezen. Het Nederlands kiest op basis van de- of het-woord; het Spaans gebruikt voor allebei que. Laat je niet verleiden tot quien bij dingen: ✗ el coche quien compré / ✓ el coche que compré.
- «Waar ... over» splitsen kan niet. «De film waar we het over hadden» haalt «waar» en «over» uit elkaar. ✗ la película donde hablamos de / ✓ la película de la que hablamos.
- «Wat» als betrekkelijk voornaamwoord is lo que. ✗ Qué necesito es dinero. / ✓ Lo que necesito es dinero.
- Het Nederlands heeft geen subjuntivo voor «iemand die». «Ik zoek iemand die Engels spreekt» klinkt in beide gevallen hetzelfde. ✗ Busco a alguien que habla inglés (als je nog niemand hebt) / ✓ Busco a alguien que hable inglés.
Voorbeelddialoog
¿Quién es el chico con el que hablabas? — Wie is die jongen met wie je praatte?
Es un compañero que trabaja en mi oficina. — Een collega die op mijn kantoor werkt.
¿Es el que vive en tu calle? — Is dat degene die in jouw straat woont?
No, ese es otro. Lo que pasa es que se parecen mucho. — Nee, dat is een ander. Het punt is dat ze erg op elkaar lijken.
Ah, por eso. Busco a alguien que me ayude con el ordenador. — O, daarom. Ik zoek iemand die me met mijn computer kan helpen.