Eén tot en met tien
| Cijfer | Arabisch | Klank |
|---|---|---|
| ١ | وَاحِدٌ | wāḥid |
| ٢ | اثْنَانِ | ithnāni |
| ٣ | ثَلَاثَةٌ | thalātha |
| ٤ | أَرْبَعَةٌ | arbaʿa |
| ٥ | خَمْسَةٌ | khamsa |
| ٦ | سِتَّةٌ | sitta |
| ٧ | سَبْعَةٌ | sabʿa |
| ٨ | ثَمَانِيَةٌ | thamāniya |
| ٩ | تِسْعَةٌ | tisʿa |
| ١٠ | عَشَرَةٌ | ʿashara |
De Arabisch-Indische cijfers ١٢٣ lees je van links naar rechts, precies zoals 123, ook al loopt de tekst eromheen van rechts naar links: ١٩٩٥ is 1995. In Marokko en andere landen gebruikt men vaak gewoon 0-9.
Dingen tellen: het geslacht draait om
وَاحِدٌ en اثْنَانِ heb je bij het tellen zelden nodig: een woord op zich betekent al "één", en de dualis-uitgang betekent al "twee".
Van drie tot en met tien krijgt het getal het omgekeerde geslacht van wat je telt, en het getelde woord staat in het meervoud, genitief:
| Arabisch | Betekenis | Waarom |
|---|---|---|
| ثَلَاثَةُ كُتُبٍ | drie boeken | كِتَاب is mannelijk, dus het getal krijgt ة |
| ثَلَاثُ سَيَّارَاتٍ | drie auto's | سَيَّارَة is vrouwelijk, dus het getal verliest ة |
| خَمْسَةُ أَوْلَادٍ | vijf jongens | mannelijk woord, "vrouwelijk" getal |
| خَمْسُ بَنَاتٍ | vijf meisjes | vrouwelijk woord, "mannelijk" getal |
Het geslacht zie je aan het enkelvoud: سَيَّارَات is vrouwelijk omdat سَيَّارَة dat is.
Klokkijken
Het uur is een vrouwelijk rangtelwoord met ال, omdat السَّاعَة (het uur) vrouwelijk is:
- السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ — één uur
- السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ — drie uur
- السَّاعَةُ الْخَامِسَةُ وَالنِّصْفُ — half zes (letterlijk: vijf uur en de helft)
- السَّاعَةُ السَّابِعَةُ وَالرُّبْعُ — kwart over zeven
- السَّاعَةُ التَّاسِعَةُ إِلَّا الرُّبْعَ — kwart voor negen
"Om" is فِي, en alles erna staat in de genitief: فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ — om drie uur.
De dagen
الْأَحَدُ zondag, الِاثْنَيْنِ maandag, الثُّلَاثَاءُ dinsdag, الْأَرْبِعَاءُ woensdag, الْخَمِيسُ donderdag, الْجُمُعَةُ vrijdag, السَّبْتُ zaterdag. "Op maandag" is يَوْمَ الِاثْنَيْنِ.
Let op als Nederlandstalige
- Het omgedraaide geslacht voelt verkeerd aan. ✗ ثَلَاثُ كُتُبٍ / ✓ ثَلَاثَةُ كُتُبٍ.
- Na drie tot tien volgt een meervoud, net als in het Nederlands ("drie boeken"). Hier lopen de talen gelijk; het verschil zit in de genitief-uitgang ـٍ. ✗ ثَلَاثَةُ كِتَابٍ / ✓ ثَلَاثَةُ كُتُبٍ.
- Het Nederlands zegt "drie uur" met een hoofdtelwoord; de Arabische klok gebruikt rangtelwoorden. ✗ السَّاعَةُ ثَلَاثَةٌ / ✓ السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ. Let ook op "half zes": dat is الْخَامِسَةُ وَالنِّصْفُ (vijf en een half), niet السَّادِسَةُ وَالنِّصْفُ.
- "Op maandag" gaat niet met عَلَى. ✗ عَلَى الِاثْنَيْنِ / ✓ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ.
Voorbeelddialoog
كَمِ السَّاعَةُ؟ — Hoe laat is het?
السَّاعَةُ الرَّابِعَةُ وَالنِّصْفُ. — Het is half vijf.
مَتَى الدَّرْسُ؟ — Wanneer is de les?
يَوْمَ الْخَمِيسِ فِي السَّاعَةِ التَّاسِعَةِ. — Donderdag om negen uur.
عِنْدِي خَمْسَةُ كُتُبٍ وَثَلَاثُ كَرَّاسَاتٍ. — Ik heb vijf boeken en drie schriften.