چه چیزی تغییر میکند
در بسیاری از فعلهای پرکاربرد، مصوت تکیهدار ستاک در زمان حال عوض میشود. شناسهها باقاعده میمانند.
| تغییر | نمونه |
|---|---|
| e → ie | querer → quiero |
| o → ue | poder → puedo |
| e → i (فقط فعلهای -ir) | pedir → pido |
| u → ue (فقط jugar) | jugar → juego |
الگوی «چکمه»
تغییر در چهار شخص رخ میدهد: yo، tú، él/ella/usted، ellos/ellas/ustedes. nosotros و vosotros مصوت اصلی را نگه میدارند، چون تکیه روی شناسه میافتد. اگر خانههای تغییرکرده را در جدول رنگ کنی، شکل یک چکمه درمیآید.
| شخص | querer (e→ie) | poder (o→ue) | dormir (o→ue) | pedir (e→i) | jugar (u→ue) |
|---|---|---|---|---|---|
| yo | quiero | puedo | duermo | pido | juego |
| tú | quieres | puedes | duermes | pides | juegas |
| él / ella / usted | quiere | puede | duerme | pide | juega |
| nosotros/-as | queremos | podemos | dormimos | pedimos | jugamos |
| vosotros/-as (اسپانیا) | queréis | podéis | dormís | pedís | jugáis |
| ellos / ellas / ustedes | quieren | pueden | duermen | piden | juegan |
فعلهای رایج هر گروه
| e → ie | o → ue | e → i |
|---|---|---|
| empezar (شروع شدن) | volver (برگشتن) | repetir (تکرار کردن) |
| pensar (فکر کردن) | encontrar (پیدا کردن) | servir (سرو کردن) |
| preferir (ترجیح دادن) | costar (قیمت داشتن) | seguir (ادامه دادن): sigo |
| entender (فهمیدن) | contar (شمردن، تعریف کردن) | vestir (لباس پوشاندن) |
| cerrar (بستن) | dormir (خوابیدن) |
از روی خود مصدر نمیشود فهمید فعل تغییر مصوت دارد یا نه، پس این فعلها را با شکل yo حفظ کن: pensar (pienso)، volver (vuelvo).
در جمله
- ¿Puedes abrir la ventana? — میتوانی پنجره را باز کنی؟
- La clase empieza a las nueve. — کلاس ساعت نه شروع میشود.
- ¿Cuánto cuesta este bolso? — این کیف چند است؟
- Quiero un café, por favor. — یک قهوه میخواهم، لطفاً.
- Los niños duermen ocho horas. — بچهها هشت ساعت میخوابند.
- Nosotros volvemos mañana. — ما فردا برمیگردیم. (بدون تغییر)
نکته برای فارسیزبانان
- فعل فارسی هم دو ستاک دارد («رفت / رو»، «خواست / خواه»)، اما تغییرش به زمان بستگی دارد، نه به شخص. در اسپانیایی تغییر درون همان زمان حال و بر اساس جای تکیه است، پس nosotros تغییر نمیکند: ✗ Nosotros quieremos. / ✓ Nosotros queremos. ✗ Puedemos ir. / ✓ Podemos ir.
- فارسی هم مثل اسپانیایی «خواستن چیزی» را از «پرسیدن» جدا میکند، پس pedir = درخواست کردن و preguntar = پرسیدن. خطا بیشتر از انگلیسی میآید (ask for)، وقتی «سفارش دادن» را با «پرسیدن» یکی بگیری: ✗ Pregunto un café. / ✓ Pido un café.
- «ساز زدن» در فارسی فعل جداست و در اسپانیایی هم tocar است، نه jugar: ✗ Juego el piano. / ✓ Toco el piano. ورزش: Juego al fútbol. (در آمریکای لاتین: juego fútbol)
مکالمهی نمونه
¿Qué quieres tomar? — چه میخوری؟
Prefiero un té. ¿Puedes pedir tú? — چای را ترجیح میدهم. تو سفارش میدهی؟
Claro. ¿A qué hora empieza la película? — حتماً. فیلم ساعت چند شروع میشود؟
A las ocho, pero volvemos pronto, ¿vale? — ساعت هشت، ولی زود برمیگردیم، باشد؟