جای صفر
این پنج حرف ربط دو جملهی اصلی را به هم وصل میکنند و ترتیب واژهها را عوض نمیکنند. جایگاهشان «جای صفر» است، یعنی پیش از جای اول. پس جملهی دوم عادی با فاعل و بعد فعل شروع میشود.
| حرف ربط | معنی | نمونه |
|---|---|---|
| und | و | Ich koche und du deckst den Tisch. — من آشپزی میکنم و تو میز را میچینی. |
| aber | اما | Das Hotel ist klein, aber es ist sauber. — هتل کوچک است، اما تمیز است. |
| oder | یا | Trinkst du Tee oder möchtest du Kaffee? — چای میخوری یا قهوه میخواهی؟ |
| denn | چون، زیرا | Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. — خانه میمانم، چون مریضم. |
| sondern | بلکه | Er ist nicht Arzt, sondern Pfleger. — او پزشک نیست، بلکه پرستار است. |
ترتیب واژهها بعد از حرف ربط
| جملهی یکم | جای صفر | جای اول | فعل | بقیه |
|---|---|---|---|---|
| Ich habe Hunger, | aber | ich | habe | kein Geld. |
| Wir gehen nicht ins Kino, | denn | es | ist | zu spät. |
| Ich bin müde, | aber | heute Abend | gehe | ich aus. |
اگر بعد از حرف ربط چیزی غیر از فاعل بیاید، همان قاعدهی «فعل در جای دوم» کار میکند (سطر آخر).
aber یا sondern؟
- aber یک تضاد یا محدودیت اضافه میکند: Die Wohnung ist schön, aber teuer. — آپارتمان قشنگ است، اما گران.
- sondern یک جملهی منفی را تصحیح میکند، یعنی در بخش اول nicht یا kein هست: Ich komme nicht aus Afghanistan, sondern aus Iran. — اهل افغانستان نیستم، بلکه اهل ایرانم.
ترکیب پرکاربرد: nicht nur ... sondern auch — نه تنها ... بلکه همچنین.
ویرگول و حذف فاعل
- پیش از aber، denn و sondern ویرگول میگذارند.
- پیش از und و oder ویرگول لازم نیست.
- با und، oder، aber و sondern میشود فاعل تکراری را انداخت: Ich stehe auf und trinke einen Kaffee.
denn همیشه یک جملهی کامل با فاعل خودش میخواهد. در گفتار، بسیاری به جایش weil میگویند که فعل را به آخر میفرستد.
نکته برای فارسیزبانان
- denn شبیه «دَن» انگلیسی به نظر میرسد ولی یعنی «چون». «بعد» در آلمانی dann است: ✗ Zuerst essen wir, denn gehen wir spazieren. / ✓ Zuerst essen wir, dann gehen wir spazieren.
- فارسی «چون» را دارد که فعل را جابهجا نمیکند، پس denn برایت آسان است، اما weil قاعدهی دیگری دارد و فعل را آخر میبرد: ✓ ..., weil ich krank bin.
- بعد از این پنج حرف ربط، فعل و فاعل جابهجا نمیشوند: ✗ Ich bin krank, denn habe ich Fieber. / ✓ Ich bin krank, denn ich habe Fieber.
- «بلکه» بعد از جملهی منفی حتماً sondern است، نه aber: ✗ Das ist nicht mein Handy, aber deins. / ✓ Das ist nicht mein Handy, sondern deins.
مکالمهی نمونه
Kommst du heute mit ins Schwimmbad? — امروز با ما به استخر میآیی؟
Nein, ich kann nicht, denn ich muss arbeiten. — نه، نمیتوانم، چون باید کار کنم.
Schade. Und morgen? — حیف. فردا چطور؟
Nicht morgen, sondern erst am Sonntag. — فردا نه، یکشنبه میتوانم.