Participio más las formas cortas de «ser»
Añade ـه a la raíz de pasado y tienes el participio: رفت → رفته, خورد → خورده, دید → دیده. Detrás van las formas cortas de «ser/estar», que hacen el papel de «he, has, ha».
| Persona | Forma | Pronunciación | Español |
|---|---|---|---|
| من | رفتهام | rafté-am | he ido |
| تو | رفتهای | rafté-i | has ido |
| او | رفته است | rafté ast | ha ido |
| ما | رفتهایم | rafté-im | hemos ido |
| شما | رفتهاید | rafté-id | habéis / han ido |
| آنها | رفتهاند | rafté-and | han ido |
La negación va en el participio: نرفتهام، نخوردهایم، ندیده است. Verbos compuestos: کار کردهام (he trabajado).
Para qué se usa
Para experiencias y para resultados que siguen contando ahora, como el pretérito perfecto español:
- تا حالا به ایران رفتهای؟ — ¿Has estado alguna vez en Irán?
- غذا خوردهام، گرسنه نیستم. — Ya he comido, no tengo hambre.
- این فیلم را سه بار دیدهام. — He visto esta película tres veces.
También sirve para contar hechos de los que uno se ha enterado, por ejemplo en las noticias, incluso con una fecha concreta: وزیر دیروز به تهران رفته است. — El ministro viajó ayer a Teherán (según se informa).
Formas habladas
En la conversación رفتهام se abrevia y suena casi como رفتم; رفته است queda en رفته. Además, el pasado simple ocupa a menudo el lugar del perfecto: فیلم را دیدم en vez de دیدهام, como en buena parte de América se dice «ya la vi».
Perfecto o pasado simple
| Persa | Español |
|---|---|
| دیروز به سینما رفتم. | Ayer fui al cine. (hecho en un momento concreto) |
| به این سینما رفتهام. | He estado en este cine. (experiencia) |
| کتاب را خواندم. | Leí el libro. |
| کتاب را خواندهام. | He leído el libro (y lo conozco). |
Ojo si hablas español
- En español «nunca» delante del verbo no necesita «no» («nunca he ido»). En persa, en una afirmación, هیچوقت exige verbo negativo: ✗ هیچوقت به ایران رفتهام. / ✓ هیچوقت به ایران نرفتهام.
- No hay un auxiliar separado delante como «he»: ✗ هستم رفته. / ✓ رفتهام. Y la negación no es una palabra aparte: ✗ نه رفتهام. / ✓ نرفتهام.
- «Hace dos años que vivo aquí» funciona casi igual en persa: دو سال است که اینجا زندگی میکنم. No traduzcas «hace» por پیش con el verbo en presente: ✗ دو سال پیش اینجا زندگی میکنم. / ✓ از دو سال پیش اینجا زندگی میکنم.
Diálogo
تا حالا اصفهان رفتهای؟ — ¿Has estado alguna vez en Isfahán?
نه، هیچوقت نرفتهام. — No, nunca.
من سه بار رفتهام. خیلی قشنگ است. — Yo he ido tres veces. Es muy bonito.
پس عکسهایت را ندیدهام. — Entonces no he visto tus fotos.