Twee manieren voor "mijn boek"
Het Perzisch kan de bezitter noemen met een voornaamwoord na een ezafe, of met een kort achtervoegsel aan het naamwoord. Het achtervoegsel is de alledaagse keuze.
- کتابِ من (ketāb-e man) — mijn boek
- کتابم (ketābam) — mijn boek
De achtervoegsels
| Bezitter | Na medeklinker: کتاب | Na stomme ه: خانه | Na ا of و: پا (voet) | Ezafe + voornaamwoord |
|---|---|---|---|---|
| mijn | کتابم (ketābam) | خانهام (khāne-am) | پایم (pāyam) | کتابِ من |
| jouw | کتابت (ketābat) | خانهات (khāne-at) | پایت (pāyat) | کتابِ تو |
| zijn, haar | کتابش (ketābash) | خانهاش (khāne-ash) | پایش (pāyash) | کتابِ او |
| ons, onze | کتابمان (ketābemān) | خانهمان (khāne-mān) | پایمان (pāyemān) | کتابِ ما |
| jullie, uw | کتابتان (ketābetān) | خانهتان (khāne-tān) | پایتان (pāyetān) | کتابِ شما |
| hun | کتابشان (ketābeshān) | خانهشان (khāne-shān) | پایشان (pāyeshān) | کتابِ آنها |
Na een slot-ی (klank i) krijgen de enkelvoudsvormen een ا met halve spatie, net als na stomme ه: صندلیام (sandali-am), صندلیاش.
Meervoud en bijvoeglijk naamwoord
Het achtervoegsel komt altijd helemaal aan het eind van de woordgroep:
- کتابهایم (ketābhāyam) — mijn boeken
- کتابِ خوبم (ketāb-e khubam) — mijn goede boek
- دوستانِ ایرانیاش — zijn/haar Iraanse vrienden
Achtervoegsel of ezafe + voornaamwoord?
| Situatie | Keuze | Voorbeeld |
|---|---|---|
| neutraal, dagelijks | achtervoegsel | اسمم مریم است. — Mijn naam is Maryam. |
| nadruk of contrast | ezafe + voornaamwoord | این کتابِ من است، نه کتابِ تو. — Dit is míjn boek, niet het jouwe. |
| beleefd | allebei | اسمتان چیست؟ / اسمِ شما چیست؟ — Wat is uw naam? |
Vergelijk het Nederlandse "m'n boek" tegenover "míjn boek": de korte vorm is neutraal, de volle vorm legt nadruk.
Spreektaal
In spreektaal veranderen de meervoudsvormen van klinker: کتابمون (ketābemun), کتابتون (ketābetun), کتابشون (ketābeshun). Na meervoud ـها: کتابام (ketābām, mijn boeken). Die spellingen horen alleen in chats en dialogen.
Zelfde uitgang, andere betekenis
ـم is ook de uitgang van "zijn" voor من (les 2). خستهام betekent "ik ben moe", خانهام kan "mijn huis" of "ik ben thuis" zijn. De context beslist.
Let op als Nederlandstalige
- "Mijn" staat in het Nederlands vóór het naamwoord. In het Perzisch nooit: ✗ من کتاب / ✓ کتابم of کتابِ من.
- "Mijn goede boek": het achtervoegsel komt na het bijvoeglijk naamwoord, niet op het naamwoord: ✗ کتابمِ خوب / ✓ کتابِ خوبم.
- Het Nederlands kiest tussen zijn en haar. ـش doet dat niet: مادرش is "zijn moeder" of "haar moeder". Een toevoeging als او helpt niet, want ook او is hij of zij.
- Na stomme ه krijgen de meervoudsvormen geen extra ا: ✗ خانهامان / ✓ خانهمان.
Voorbeelddialoog
اسمت چیست؟ — Hoe heet je?
اسمم سارا است. این هم برادرم است. — Ik heet Sara. En dit is mijn broer.
خانهتان نزدیک است؟ — Is jullie huis dichtbij?
بله، خانهمان کنارِ پارک است. — Ja, ons huis staat naast het park.