Dichtbij en veraf
Het Nederlands heeft vier vormen (deze, dit, die, dat) die afhangen van de- of het-woord en van enkelvoud of meervoud. Het Perzisch kijkt alleen naar de afstand: این (in) voor dichtbij, آن (ān) voor verder weg. Ze staan vóór het naamwoord, zonder ezafe.
| Dichtbij | Veraf | |
|---|---|---|
| vóór een naamwoord | این کتاب (in ketāb) — dit boek | آن کتاب (ān ketāb) — dat boek |
| vóór een meervoud | این کتابها — deze boeken | آن کتابها — die boeken |
| zelfstandig, enkelvoud | این — deze, dit | آن — die, dat |
| zelfstandig, meervoud | اینها (inhā) — deze | آنها (ānhā) — die |
| plaats | اینجا (injā) — hier | آنجا (ānjā) — daar |
Vóór een naamwoord nooit meervoud
Het aanwijzend voornaamwoord verandert niet als het naamwoord meervoud is. Alleen het naamwoord krijgt ـها:
- این کتابها گران هستند. — Deze boeken zijn duur.
- آن بچهها در پارک بازی میکنند. — Die kinderen spelen in het park.
Alleen als این of آن zelfstandig staat, krijgt het ـها:
- اینها مالِ شماست؟ — Zijn deze van u?
آنها betekent ook "zij" (meervoud, les 1).
"Dit is ..." of "dit ..."
Dezelfde woorden maken een woordgroep of een zin. De plek van het werkwoord laat zien welke:
- این کتاب است. — Dit is een boek.
- این کتاب خوب است. — Dit boek is goed.
- این کتابِ خوب — dit goede boek (woordgroep, bijvoeglijk naamwoord met ezafe)
Tijdswoorden met ام-
Een paar heel gewone tijdsaanduidingen gebruiken een oude vorm ام- in plaats van این:
| Nederlands | Perzisch |
|---|---|
| vandaag | امروز (emruz) |
| vanavond, vannacht | امشب (emshab) |
| dit jaar | امسال (emsāl) |
Andere tijdswoorden gebruiken gewoon این: این هفته (deze week), این ماه (deze maand), آن روز (die dag).
همین en همان
همین (hamin) en همان (hamān) betekenen "precies deze" en "precies die, dezelfde": همین کتاب را میخواهم. — Ik wil precies dit boek.
In spreektaal klinkt آن als اون (un), آنها als اونا (unā), اینها als اینا (inā) en آنجا als اونجا (unjā).
Let op als Nederlandstalige
- Je hoeft niet te letten op de- of het-woorden: این خانه (dit huis) en این میز (deze tafel) gebruiken hetzelfde woord.
- "Deze boeken" is niet اینها + meervoud: ✗ اینها کتابها / ✓ این کتابها.
- "Dit is een boek" houdt in het Nederlands het werkwoord op plek twee. In het Perzisch komt het achteraan: ✗ این است کتاب. / ✓ این کتاب است.
- "Dit jaar" is in het Perzisch één woord: zeg امسال. این سال gebruik je alleen als je naar een bepaald jaar in een verhaal verwijst.
Voorbeelddialoog
این چیست؟ — Wat is dit?
این چای ایرانی است. — Dit is Iraanse thee.
آن کیکها هم برای ماست؟ — Zijn die taartjes ook voor ons?
بله، امروز همه برای شماست. — Ja, vandaag is alles voor jullie.