Twee meervoudsuitgangen
Waar het Nederlands kiest tussen -en en -s (en je die keuze per woord moet leren), heeft het Perzisch twee uitgangen met een duidelijke taakverdeling.
| Uitgang | Voor | Voorbeelden |
|---|---|---|
| ـها (hā) | elk naamwoord: dingen, mensen, dieren, begrippen | کتابها (ketābhā) boeken, دوستها (dusthā) vrienden |
| ـان (ān) | vooral mensen en levende wezens, formele stijl | دوستان (dustān) vrienden, مردان (mardān) mannen |
Met ـها zit je altijd goed. ـان klinkt formeler en hoort bij geschreven taal, toespraken en vaste uitdrukkingen (خانمها و آقایان, dames en heren).
ـها schrijven
In de standaardspelling staat tussen het naamwoord en ـها een halve spatie (نیمفاصله). Na een stomme ه is die scheiding verplicht:
- کتابها (ketābhā) — boeken
- خانهها (khānehā) — huizen
- صندلیها (sandalihā) — stoelen
In spreektaal wordt ـها vaak ـا: کتابا (ketābā, spreektaal).
Spellingveranderingen bij ـان
| Enkelvoud | Meervoud | Regel |
|---|---|---|
| زن (zan) | زنان (zanān) | ـان erachter |
| نویسنده (nevisande) | نویسندگان (nevisandegān) | slot-ه wordt ـگان |
| آقا (āghā) | آقایان (āghāyān) | na ا komt ـیان |
Geen meervoud na een getal
Na een getal, چند (een paar, hoeveel) of هر (elk) volgt het enkelvoud:
- سه کتاب (se ketāb) — drie boeken
- چند روز (chand ruz) — een paar dagen
- هر هفته (har hafte) — elke week
Meervoud met ezafe en ـی
ـها eindigt op ا, dus de ezafe schrijf je als ی en het onbepaalde ـی wordt ـیی:
- کتابهایِ من (ketābhā-ye man) — mijn boeken
- دوستهایِ خوب (dusthā-ye khub) — goede vrienden
- کتابهایی خریدم. (ketābhāyi kharidam) — Ik heb een paar boeken gekocht.
Arabische meervouden die je leest
Veel Arabische leenwoorden houden in formele teksten een Arabisch meervoud: کتب (kotob, boeken), اخبار (akhbār, nieuws), اطلاعات (ettelāāt, informatie), معلمین (moallemin, leraren). Herken ze; zelf schrijf je gewoon کتابها en معلمها.
Let op als Nederlandstalige
- Het Nederlands zet na een getal het meervoud ("drie boeken"). Het Perzisch niet: ✗ سه کتابها / ✓ سه کتاب.
- Hetzelfde na "een paar": ✗ چند روزها / ✓ چند روز.
- In het meervoud zeg je in het Nederlands altijd "de". In het Perzisch komt er niets bij: کتابها روی میز است. — De boeken liggen op tafel.
- Schrijf ـها niet met een volle spatie: ✗ کتاب ها / ✓ کتابها. En ـان is niet voor dingen: میزان is een ander woord ("hoeveelheid"), voor "tafels" schrijf je میزها.
Voorbeelddialoog
چند بچه دارید؟ — Hoeveel kinderen heeft u?
دو بچه دارم، یک پسر و یک دختر. — Ik heb twee kinderen, een zoon en een dochter.
بچهها به مدرسه میروند؟ — Gaan de kinderen naar school?
بله، هر روز با دوستهایشان میروند. — Ja, ze gaan elke dag met hun vrienden.