Geen de, geen het
Het Perzisch heeft geen bepaald lidwoord. Je hoeft dus nooit te kiezen tussen de en het. Een kaal zelfstandig naamwoord betekent "de/het ..." als spreker en luisteraar weten wat bedoeld is, of het is een algemene uitspraak:
- کتاب روی میز است. (ketāb ru-ye miz ast) — Het boek ligt op tafel.
- نان گران است. (nān gerān ast) — (Het) brood is duur.
Is een bekend ding het lijdend voorwerp, dan markeert het Perzisch dat met را (les 15): کتاب را خریدم. — Ik heb het boek gekocht.
Drie manieren voor "een"
| Vorm | Voorbeeld | Uitspraak | Gebruik |
|---|---|---|---|
| یک + naamwoord | یک کتاب | yek ketāb | overal; het gewoonst in spreektaal |
| naamwoord + ـی | کتابی | ketābi | veel in geschreven taal |
| یک + naamwoord + ـی | یک کتابی | yek ketābi | alleen spreektaal |
- یک دوست دارم. — Ik heb een vriend.
- زنی اینجا کار میکند. (zani injā kār mikonad) — Hier werkt een vrouw.
In spreektaal klinkt یک als یه (ye): یه کتاب (ye ketāb, spreektaal).
Spelling van ـی
| Naamwoord eindigt op | "een ..." | Uitspraak |
|---|---|---|
| een medeklinker | کتابی | ketābi |
| stomme ه (klank e) | خانهای | khāne-i |
| ا of و | جایی | jā-yi (een plek) |
| ی (klank i) | صندلیای | sandali-i (een stoel) |
Met een bijvoeglijk naamwoord
Het achtervoegsel ـی komt aan het eind van de hele ezafe-groep. Met یک verandert er aan het eind niets:
- کتابِ خوبی (ketāb-e khubi) — een goed boek
- یک کتابِ خوب (yek ketāb-e khub) — een goed boek
- خانهٔ بزرگی — een groot huis
Beroep, nationaliteit, "wat voor"
Na "zijn" krijgt een beroep of nationaliteit gewoonlijk geen یک: او پزشک است. — Zij is arts. Hier doen Nederlands en Perzisch precies hetzelfde ("ze is arts", niet "ze is een arts"). Bij een bijvoeglijk naamwoord komt "een" in het Nederlands wel terug, en in het Perzisch ook: او پزشکِ خوبی است. — Ze is een goede arts. Na چه in de betekenis "wat voor" krijgt het naamwoord ـی: چه کتابی؟ — Wat voor boek?
Let op als Nederlandstalige
- Je zoekt een woord voor de/het. Dat bestaat niet, en آن is "die/dat": ✗ آن کتاب روی میز است. (voor "het boek ligt op tafel") / ✓ کتاب روی میز است.
- "Een goed boek" zet het bijvoeglijk naamwoord vooraan; in het Perzisch komt het na het naamwoord: ✗ یک خوب کتاب / ✓ یک کتابِ خوب.
- Zet ـی aan het eind van de groep, niet op het naamwoord: ✗ کتابیِ خوب / ✓ کتابِ خوبی.
- یک ... ـی samen is spreektaal. Het is niet fout, maar schrijf in een brief of formulier یک کتاب خریدم. of کتابی خریدم.
Voorbeelddialoog
یک سؤال دارم. — Ik heb een vraag.
بفرمایید. — Zegt u het maar.
اینجا کتابفروشیای هست؟ — Is hier een boekwinkel?
بله، یک کتابفروشیِ کوچک کنارِ بانک هست. — Ja, er is een kleine boekwinkel naast de bank.