Cijfers en de getallen 1-20
Perzische tekst gebruikt eigen cijfers, die je binnen de regel van rechts naar links gewoon van links naar rechts leest:
| ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| صفر | یک | دو | سه | چهار | پنج | شش | هفت | هشت | نه |
ده، یازده، دوازده، سیزده، چهارده، پانزده، شانزده، هفده، هجده، نوزده، بیست.
Tientallen, honderdtallen en samenstellingen
سی (۳۰), چهل (۴۰), پنجاه (۵۰), شصت (۶۰), هفتاد (۷۰), هشتاد (۸۰), نود (۹۰), صد (۱۰۰), هزار (۱۰۰۰).
De delen worden altijd met و (o, "en") verbonden, en het grootste deel komt eerst:
- بیست و یک (۲۱, letterlijk "twintig en een"), چهل و پنج (۴۵), صد و ده (۱۱۰), هزار و نهصد و نود (۱۹۹۰).
Het getelde naamwoord blijft enkelvoud
Na een getal krijgt het naamwoord geen meervoudsuitgang. De telwoordjes تا (voor dingen, heel gewoon) en نفر (voor personen) staan er vaak tussen.
- سه کتاب / سه تا کتاب — drie boeken.
- پنج نفر دانشجو — vijf studenten.
- چند کتاب داری؟ — Hoeveel boeken heb je?
Hoe laat is het?
| Perzisch | Nederlands |
|---|---|
| ساعت چند است؟ | Hoe laat is het? |
| ساعت ۳ است. | Het is drie uur. |
| ساعت ۳ و نیم | half vier (letterlijk "drie en een half") |
| ساعت ۳ و ربع | kwart over drie |
| یک ربع به ۴ | kwart voor vier |
| ساعت ۳ و بیست دقیقه | twintig over drie |
Voeg صبح (ochtend), ظهر (middag, rond twaalf uur), بعدازظهر (middag), عصر (late middag) of شب (avond) toe: ساعت ۸ صبح, acht uur 's ochtends.
Rangtelwoorden
Zet ـم achter het getal: دوم، سوم، چهارم، پنجم. Let op اول (eerste) en de spelling سوم (derde). Het rangtelwoord staat met ezafe na het naamwoord: طبقهٔ دوم (de tweede verdieping). De vorm op ـمین staat ervóór: دومین طبقه.
Dagen en kalender
De week begint op zaterdag, شنبه: شنبه، یکشنبه، دوشنبه، سهشنبه، چهارشنبه، پنجشنبه، جمعه. جمعه (vrijdag) is de vrije dag.
Iran gebruikt de Perzische zonnekalender. Het jaar begint met نوروز op ۱ فروردین (rond 21 maart). Maanden: فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور، مهر، آبان، آذر، دی، بهمن، اسفند. Een datum gaat dag, maand, jaar, net als in het Nederlands: ۱۵ مهر ۱۴۰۳.
Let op als Nederlandstalige
- "Half vier" is in het Nederlands 3.30, en in het Perzisch zeg je "drie en een half". Tel dus niet vooruit: ✗ ساعت ۴ و نیم (dat is 4.30) / ✓ ساعت ۳ و نیم.
- "Eenentwintig" zet in het Nederlands de eenheden voorop, het Perzisch de tientallen: ✗ یک و بیست / ✓ بیست و یک.
- Geen meervoud na een getal, anders dan "drie boeken": ✗ سه کتابها / ✓ سه کتاب.
- Gebruik Perzische cijfers in een Perzische zin: ✗ ساعت 5 / ✓ ساعت ۵.
Voorbeelddialoog
ساعت چند است؟ — Hoe laat is het?
ساعت ۸ و نیم صبح است. — Het is half negen 's ochtends.
کلاس ساعت چند شروع میشود؟ — Hoe laat begint de les?
ساعت ۹، در طبقهٔ سوم. — Om negen uur, op de derde verdieping.