Zo werkt het schrift
Arabisch schrijf je van rechts naar links, en de letters binnen een woord worden aan elkaar geschreven. Het alfabet heeft 28 letters: medeklinkers en drie letters die ook lange klinkers weergeven. Hoofdletters bestaan niet. Wel verandert de vorm van de meeste letters een beetje, afhankelijk van hun plaats in het woord.
| Letter | Los | Begin | Midden | Eind | Voorbeeld |
|---|---|---|---|---|---|
| baa | ب | بـ | ـبـ | ـب | بَابٌ (bābun) deur |
| kaaf | ك | كـ | ـكـ | ـك | كَتَبَ (kataba) hij schreef |
| haa | ه | هـ | ـهـ | ـه | وَجْهٌ (wajhun) gezicht |
| ayn | ع | عـ | ـعـ | ـع | عِلْمٌ (ʿilmun) kennis |
Zes letters verbinden nooit met de letter die erna komt: ا د ذ ر ز و. Na zo'n letter begint een nieuw stukje, ook midden in een woord:
- دَارٌ (dārun) — huis (geen enkele letter is naar links verbonden)
- وَرْدَةٌ (wardatun) — een roos
- زَيْتٌ (zaytun) — olie
Korte klinkers en andere tekens (harakat)
Korte klinkers zijn geen letters, maar kleine tekens boven of onder een medeklinker. Lesboeken, de Koran en kinderboeken zetten ze erbij; in krantenartikelen, op borden en in berichtjes laat men ze meestal weg.
| Teken | Naam | Klank | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| ـَ | fatha | a | كَتَبَ (kataba) hij schreef |
| ـِ | kasra | i | مِنْ (min) uit, van |
| ـُ | damma | oe (u) | كُتُبٌ (kutubun) boeken |
| ـْ | sukun | geen klinker | بِنْتٌ (bintun) meisje |
| ـّ | shadda | dubbele medeklinker | دَرَّسَ (darrasa) hij gaf les |
| ـٌ ـٍ ـً | tanwien | -un / -in / -an | كِتَابٌ، كِتَابٍ، كِتَابًا |
De tanwien (het verdubbelde klinkerteken aan het eind) maakt een woord onbepaald: كِتَابٌ is "een boek". De vorm op -an krijgt een extra alif: كِتَابًا. Woorden op ة krijgen die alif niet: مَدْرَسَةً.
Lange klinkers, tweeklanken en taa marbuta
Drie letters schrijven ook lange klinkers:
- بَابٌ (bābun) — deur, alif = lange aa
- نُورٌ (nūrun) — licht, waw = lange oe
- كَبِيرٌ (kabīrun) — groot, yaa = lange ie
Met een sukun vormen waw en yaa een tweeklank: يَوْمٌ (yawmun) dag, بَيْتٌ (baytun) huis.
Taa marbuta ة is een ه met twee puntjes. Die staat alleen aan het eind van een woord, meestal bij vrouwelijke woorden. Je spreekt hem uit als -a als je stopt en als -t als er een klinker volgt: مَدْرَسَةٌ (madrasatun), in gewone spraak vaak gewoon madrasa.
Hamza: een eerste kennismaking
Hamza ء is een stemhapering, zoals de korte stop in "na-apen" of "be-amen". Hij staat op een "drager" of los. Leer voorlopig de vormen herkennen; de spellingsregels komen later.
| Vorm | Voorbeeld |
|---|---|
| أ | أَنَا (anā) ik |
| إ | إِلَى (ilā) naar |
| ؤ | سُؤَالٌ (suʾālun) vraag |
| ئ | رَئِيسٌ (raʾīsun) baas, president |
| ء | مَاءٌ (māʾun) water |
Let op als Nederlandstalige
- Nederlands schrijft elke klinker als letter, dus beginners spellen korte klinkers met ا و ي. ✗ كاتاب / ✓ كِتَابٌ (kitābun). Alleen lange klinkers krijgen een letter.
- Zonder harakat kan één spelling meerdere woorden zijn: كتب is كَتَبَ (kataba, hij schreef) of كُتُبٌ (kutubun, boeken). De context beslist, dus leer woorden meteen met hun klinkers.
- Een aantal klanken kent het Nederlands niet: ع (een geknepen klank diep in de keel), ح (een scherpe, hese h), ق (een k achter in de keel) en de "zware" letters ص ض ط (s, d, t met teruggetrokken tong). Een voordeel heb je wel: خ klinkt als de ch in "lachen". In de transliteratie is j de klank dzj (jamīl) en y de Nederlandse j (yawm); sh is sj.
- De "-a" aan het eind van vrouwelijke woorden schrijf je met ة, niet met ه of ا. ✗ مدرسه / ✗ مدرسا / ✓ مَدْرَسَةٌ.
Voorbeelddialoog
مَا اسْمُكَ؟ — Hoe heet je? (tegen een man)
اِسْمِي سَامِي. — Ik heet Sami.
كَيْفَ تَكْتُبُ اسْمَكَ؟ — Hoe schrijf je je naam?
سِينٌ، أَلِفٌ، مِيمٌ، يَاءٌ. — Sien, alif, miem, yaa.
شُكْرًا! — Dank je!