ضمیرهای فاعلی
اسپانیایی در جمع، مذکر و مؤنث را از هم جدا میکند و برای «تو» و «شما» دو شکل خودمانی و رسمی دارد.
| شخص | مفرد | جمع |
|---|---|---|
| اول | yo (من) | nosotros / nosotras (ما) |
| دوم، خودمانی | tú (تو) | vosotros / vosotras (شما، فقط اسپانیا) |
| دوم، رسمی | usted (شما) | ustedes (شماها) |
| سوم | él (او، مرد)، ella (او، زن) | ellos / ellas (آنها) |
- nosotras، vosotras و ellas فقط برای گروهی است که همهاش زن باشند.
- گروه مختلط شکل مذکر میگیرد: Ana y Pedro میشود ellos.
- tú با تکیهنگار یعنی «تو»، tu بدون آن یعنی «ـَت» (مال تو). él یعنی «او»، el حرف تعریف است.
- usted و ustedes در نوشتار کوتاه میشوند: Ud. / Uds.
tú یا usted؟
| tú / vosotros | usted / ustedes | |
|---|---|---|
| با چه کسی | دوست، خانواده، بچه، همکار همسن | غریبه، بزرگتر، کارمند اداره، مشتری |
| شکل فعل | شخص دوم: tú hablas | شخص سوم: usted habla |
usted از نظر دستوری شخص سوم است و فعلش مثل él و ella صرف میشود:
- ¿Usted es la señora García? — شما خانم گارسیا هستید؟
- ¿Tú eres Marta? — تو مارتا هستی؟
در اسپانیا vosotros جمعِ خودمانی است و ustedes جمعِ رسمی. در آمریکای لاتین vosotros به کار نمیرود و ustedes برای همه است، چه دوست چه غریبه.
- ¿Vosotros venís a la fiesta? — شماها به مهمانی میآیید؟ (اسپانیا، خودمانی)
- ¿Ustedes vienen a la fiesta? — شماها به مهمانی میآیید؟ (آمریکای لاتین، یا رسمی در اسپانیا)
حذف ضمیر
شناسهی فعل خودش شخص را نشان میدهد، پس ضمیر معمولاً نمیآید:
- Hablo español. — اسپانیایی حرف میزنم.
- Vivimos en Madrid. — در مادرید زندگی میکنیم.
- ¿Tienes hambre? — گرسنهای؟
ضمیر فقط برای تقابل، تأکید یا رفع ابهام میآید:
- Yo trabajo y tú descansas. — من کار میکنم و تو استراحت میکنی.
- ¿Quién paga? Yo. — کی حساب میکند؟ من.
- Ella es médica, pero él es profesor. — او (زن) پزشک است، ولی او (مرد) معلم است.
چون usted و él و ella فعل یکسان دارند، usted را برای ادب و وضوح بیشتر از بقیه نگه میدارند.
نکته برای فارسیزبانان
- اینجا فارسی و اسپانیایی شبیهاند: هر دو ضمیر را میاندازند چون شناسهی فعل کافی است («میروم» = voy). پس عادت فارسیات درست است. تفاوت در «او» است: فارسی یک «او» دارد، اسپانیایی باید جنس را انتخاب کند: ✗ Él es mi hermana. / ✓ Ella es mi hermana.
- «شما»ی مؤدبانهی فارسی با فعل جمع میآید («شما هستید»)، اما usted با فعل مفرد شخص سوم میآید، نه دوم: ✗ ¿Usted eres de aquí? / ✓ ¿Usted es de aquí?
- برای «ما» و «آنها» جنس گروه مهم است. گروهی که حتی یک مرد دارد مذکر است: ✗ Ana y Pedro son ellas. / ✓ Ana y Pedro: ellos.
مکالمهی نمونه
Buenos días. ¿Es usted el señor López? — صبح بخیر. شما آقای لوپس هستید؟
Sí, soy yo. ¿Y usted? — بله، خودم هستم. شما؟
Me llamo Laura. Trabajo en la oficina de al lado. — اسمم لائوراست. در دفتر بغلی کار میکنم.
Encantado. Mi mujer y yo vivimos aquí. — خوشوقتم. من و همسرم اینجا زندگی میکنیم.