چند الگو، یک حرف تعریف
فارسی برای جمع دو پسوند دارد که تقریباً همیشه کار میکنند: «ها» و «ان». آلمانی چند الگوی جمع دارد و بعضی از آنها روی مصوّت ریشه اوملاوت هم میگذارند (ä، ö، ü). خبر خوب این است که در جمع، حرف تعریف همیشه die است، جنس اسم هر چه باشد.
- der Stuhl میشود die Stühle
- die Lampe میشود die Lampen
- das Kind میشود die Kinder
الگوهای اصلی
| الگو | مفرد | جمع |
|---|---|---|
| -e | der Tag، das Jahr، der Hund | die Tage، die Jahre، die Hunde |
| اوملاوت و -e | der Stuhl، die Stadt، die Hand | die Stühle، die Städte، die Hände |
| -er | das Kind، das Bild | die Kinder، die Bilder |
| اوملاوت و -er | das Haus، das Buch، der Mann | die Häuser، die Bücher، die Männer |
| -n / -en | die Lampe، die Frau، die Zeitung | die Lampen، die Frauen، die Zeitungen |
| -nen (بعد از -in) | die Lehrerin | die Lehrerinnen |
| -s | das Auto، das Handy، das Hotel | die Autos، die Handys، die Hotels |
| بدون پایانه | der Lehrer، das Zimmer، das Mädchen | die Lehrer، die Zimmer، die Mädchen |
| فقط اوملاوت | der Vater، die Mutter، der Apfel | die Väter، die Mütter، die Äpfel |
گرایشهای مفید
اینها قانون نیستند، اما بیشتر وقتها درستاند:
- اسمهای مؤنث بیشتر -(e)n میگیرند: die Tasche میشود Taschen، die Wohnung میشود Wohnungen.
- اسمهای مذکر و خنثیِ مختوم به -er، -el، -en معمولاً چیزی اضافه نمیکنند، گاهی فقط اوملاوت میگیرند: der Koffer میشود Koffer، der Garten میشود Gärten.
- اسمهای مختوم به -chen و -lein هرگز تغییر نمیکنند: das Brötchen میشود Brötchen.
- اسمهای مذکرِ کوتاه اغلب -e میگیرند، بسیاری با اوملاوت: der Arzt میشود Ärzte، der Zug میشود Züge.
- واژههای قرضی و اسمهای مختوم به مصوّت (جز -e) -s میگیرند: das Foto میشود Fotos.
چون هیچ قاعدهای همه را پوشش نمیدهد، هر اسم را سهتایی حفظ کن: der Tisch, die Tische.
مفرد یا جمع؟
چند اسم در آلمانی مفردند، پس فعل هم مفرد میآید:
- Die Brille ist neu. — عینک نو است.
- Meine Hose ist zu lang. — شلوارم زیادی بلند است.
در قیمتها Euro و Cent مفرد میمانند: zwei Euro fünfzig.
نکته برای فارسیزبانان
- بزرگترین دام: در فارسی بعد از عدد، اسم مفرد میماند («سه کتاب»)، اما در آلمانی حتماً جمع میشود: ✗ drei Buch / ✓ drei Bücher و ✗ zwei Kind / ✓ zwei Kinder.
- «ها»ی فارسی یک پسوند همهکاره است، اما در آلمانی نمیشود به همهچیز -s چسباند: ✗ die Frauens / ✓ die Frauen.
- حرف تعریف جمع همیشه die است، حتی برای اسم مذکر: ✗ der Männer / ✓ die Männer.
- اوملاوت بخشی از صورت جمع است، تزئین نیست: ✗ zwei Bruder / ✓ zwei Brüder.
مکالمهی نمونه
Wie viele Zimmer hat die Wohnung? — آپارتمان چند اتاق دارد؟
Drei Zimmer, eine Küche und zwei Bäder. — سه اتاق، یک آشپزخانه و دو حمام.
Und die Kinder? Haben sie eigene Zimmer? — و بچهها؟ اتاق جدا دارند؟
Ja, die Jungen schlafen zusammen, die Mädchen allein. — بله، پسرها با هم میخوابند، دخترها جدا.