Weergeven in de tegenwoordige tijd
Staat het inleidende werkwoord in de tegenwoordige tijd (dice, cuenta, explica), dan verschuift er niets. Alleen de voornaamwoorden veranderen.
- "Estoy cansado." → Dice que está cansado. — Hij zegt dat hij moe is.
- "Vendré mañana." → Dice que vendrá mañana. — Ze zegt dat ze morgen komt.
Que is verplicht en valt nooit weg.
Weergeven in de verleden tijd
Na dijo, contó, explicó schuift het werkwoord in de bijzin één stap terug.
| Directe rede | Na dijo que |
|---|---|
| tegenwoordige tijd (estoy) | imperfecto (estaba) |
| indefinido (fui) | pluscuamperfecto (había ido) |
| pretérito perfecto (he comido) | pluscuamperfecto (había comido) |
| toekomende tijd (vendré) | condicional (vendría) |
| ir a + infinitief (voy a salir) | iba a + infinitief (iba a salir) |
| presente de subjuntivo (venga) | imperfecto de subjuntivo (viniera) |
| gebiedende wijs (¡ven!) | imperfecto de subjuntivo (viniera) |
- "Trabajo aquí." → Dijo que trabajaba allí. — Hij zei dat hij daar werkte.
- "He terminado." → Dijo que había terminado. — Ze zei dat ze klaar was.
- "Te llamaré." → Dijo que me llamaría. — Hij zei dat hij me zou bellen.
De imperfecto en de condicional schuiven niet verder: "Estaba cansado" → Dijo que estaba cansado.
Opdrachten
Een gebiedende wijs wordt na een inleidend werkwoord in de verleden tijd een imperfecto de subjuntivo, en na de tegenwoordige tijd een presente de subjuntivo.
- "¡Ven aquí!" → Me dijo que viniera. — Hij zei dat ik moest komen.
- "No hables." → Me pidió que no hablara. — Ze vroeg me niet te praten.
- "¡Llámame!" → Dice que lo llame. — Hij zegt dat ik hem moet bellen.
Vragen
Ja/nee-vragen krijgen si. Vragen met een vraagwoord houden dat woord, met accent, en krijgen een gewone woordvolgorde.
- "¿Estás cansado?" → Me preguntó si estaba cansado. — Hij vroeg of ik moe was.
- "¿Dónde vives?" → Me preguntó dónde vivía. — Ze vroeg waar ik woonde.
Voornaamwoorden, tijd en plaats
| Direct | Indirect |
|---|---|
| hoy | aquel día |
| mañana | al día siguiente |
| ayer | el día anterior |
| aquí | allí |
| ahora | entonces |
- "Llegué ayer." → Dijo que había llegado el día anterior.
Let op als Nederlandstalige
- «Of» in een vraag is si, niet o. Het Nederlandse «Hij vroeg of ik moe was» lokt het Spaanse o (of ... of) uit. ✗ Me preguntó o estaba cansado. / ✓ Me preguntó si estaba cansado.
- «Dat ik moest komen» wordt subjuntivo. Het Nederlands zegt «moest», het Spaans verandert de werkwoordsvorm. ✗ Me dijo que venía (dat betekent «hij zei dat hij kwam») / ✓ Me dijo que viniera.
- Geen werkwoord achteraan na que. «Hij zei dat hij moe was» zet «was» aan het eind. ✗ Dijo que cansado estaba. / ✓ Dijo que estaba cansado.
- De tijdsverschuiving loopt gelijk. Ook het Nederlands zegt «Hij zei dat hij moe was» en «dat hij zou komen». Het enige verschil is dat que in het Spaans altijd blijft staan, ook in de spreektaal: ✗ Dijo, estaba cansado. / ✓ Dijo que estaba cansado.
Voorbeelddialoog
¿Qué te dijo Ana? — Wat zei Ana tegen je?
Dijo que estaba enferma y que no vendría hoy. — Ze zei dat ze ziek was en vandaag niet zou komen.
¿Y no explicó qué le pasaba? — En heeft ze niet uitgelegd wat er aan de hand was?
Me preguntó si podía avisar al jefe. — Ze vroeg of ik de baas kon inlichten.
Le dije que descansara. — Ik zei dat ze moest uitrusten.