Langritترتیب استاندارد: فاعل – فعل – مفعول (SVO)
جملات ساده هلندی مثل فارسی نیستند، در هلندی ابتدا فاعل، سپس فعل، سپس بقیه جمله می‌آید:
- Ik drink koffie. — من قهوه می‌نوشم.
- Zij leest een boek. — او کتاب می‌خواند.
- Wij eten brood. — ما نان می‌خوریم.
قاعده V2 (فعل در جایگاه دوم)
در هلندی، فعل صرف‌شده در جایگاه ۲ جمله اصلیِ خبری قرار می‌گیرد. (در پرسش بله/خیر و در جمله امری، فعل اول جمله می‌آید.)
وقتی عنصر دیگری (زمان، مکان و ...) اول جمله بیاید، فاعل و فعل جابه‌جا می‌شوند:
| استاندارد | زمان اول (جابه‌جایی) |
|---|---|
| Ik werk vandaag. | Vandaag werk ik. |
| Wij gaan morgen. | Morgen gaan wij. |
| Hij eet altijd vis. | Altijd eet hij vis. |
فعل در جایگاه ۲ می‌ماند، فاعل فقط به بعد از فعل منتقل می‌شود.
ترتیب زمان – شیوه – مکان (TMP)
وقتی جزئیات اضافه می‌کنید، هلندی ترتیب زمان – شیوه – مکان را ترجیح می‌دهد:
Ik ga morgen (ز) met de trein (ش) naar Amsterdam (م). — من فردا با قطار به آمستردام می‌روم.
Zij fietst elke dag (ز) snel (ش) naar het werk (م). — او هر روز سریع با دوچرخه به محل کار می‌رود.
خلاصه با مثال
| جمله | توضیح |
|---|---|
| Ik lees een boek. | SVO استاندارد |
| Morgen lees ik een boek. | جابه‌جایی: زمان اول |
| In Amsterdam wonen veel mensen. | جابه‌جایی: مکان اول |
| Soms drink ik thee. | جابه‌جایی: قید اول |