ترتیب استاندارد: فاعل – فعل – مفعول (s:SVO)
جملات ساده هلندی مثل فارسی نیستند — در هلندی ابتدا فاعل، سپس فعل، سپس بقیه جمله میآید:
- s:Ik s:drink s:koffie. — من قهوه مینوشم.
- s:Zij s:leest s:een s:boek. — او کتاب میخواند.
- s:Wij s:eten s:brood. — ما نان میخوریم.
قاعده s:V2 (فعل در جایگاه دوم)
در هلندی، فعل صرفشده همیشه در جایگاه ۲ جمله اصلی قرار میگیرد.
وقتی عنصر دیگری (زمان، مکان و ...) اول جمله بیاید، فاعل و فعل جابهجا میشوند:
| استاندارد | زمان اول (جابهجایی) |
|---|---|
| s:Ik s:werk s:vandaag. | s:Vandaag s:werk s:ik. |
| s:Wij s:gaan s:morgen. | s:Morgen s:gaan s:wij. |
| s:Hij s:eet s:altijd s:vis. | s:Altijd s:eet s:hij s:vis. |
فعل همیشه در جایگاه ۲ میماند — فاعل فقط به بعد از فعل منتقل میشود.
ترتیب زمان – شیوه – مکان (s:TMP)
وقتی جزئیات اضافه میکنید، هلندی ترتیب زمان – شیوه – مکان را ترجیح میدهد:
s:Ik s:ga s:morgen (ز) s:met s:de s:trein (ش) s:naar s:Amsterdam (م).
— من فردا با قطار به آمستردام میروم.s:Zij s:fietst s:elke s:dag (ز) s:snel (ش) s:naar s:het s:werk (م).
— او هر روز سریع با دوچرخه به محل کار میرود.
خلاصه با مثال
| جمله | توضیح |
|---|---|
| s:Ik s:lees s:een s:boek. | s:SVO استاندارد |
| s:Morgen s:lees s:ik s:een s:boek. | جابهجایی: زمان اول |
| s:In s:Amsterdam s:wonen s:veel s:mensen. | جابهجایی: مکان اول |
| s:Soms s:drink s:ik s:thee. | جابهجایی: قید اول |