نقل قول در گفتار روزمره
در گفتوگو، آلمانی حرف دیگران را با وجه اخباری ساده نقل میکند، یا در جملهوارهی dass یا با ترتیب عادیِ فعل در جای دوم.
- Er sagt, dass er keine Zeit hat. — میگوید وقت ندارد.
- Er sagt, er hat keine Zeit. — همان معنی، بدون dass.
ضمیرها و واژههای زمان با تغییر زاویهی دید عوض میشوند: Ich komme morgen. چند روز بعد میشود Er hat gesagt, dass er am nächsten Tag kommt.
Konjunktiv I در خبر و گزارش
روزنامه، رادیو و گزارشهای رسمی نقل قول را با Konjunktiv I نشان میدهند. این وجه از ریشهی مصدر و شناسههای -e، -est، -e، -en، -et، -en ساخته میشود.
| شخص | sein | haben | kommen | können |
|---|---|---|---|---|
| ich | sei | habe | komme | könne |
| du | seist | habest | kommest | könnest |
| er / sie / es | sei | habe | komme | könne |
| wir | seien | haben | kommen | können |
| ihr | seiet | habet | kommet | könnet |
| sie / Sie | seien | haben | kommen | können |
sein تنها فعلی است که مجموعهی کاملاً متمایزی دارد، و توجه کن که ich sei و er sei شناسهی -e ندارند. در عمل بیشتر به سومشخص مفرد نیاز داری:
- Der Minister erklärte, die Lage sei ernst. — وزیر گفت که وضعیت جدی است.
- Sie sagte, sie habe den Brief schon abgeschickt. — گفت که نامه را از پیش فرستاده است.
وقتی صورت بیفایده است، سراغ Konjunktiv II برو
صورت Konjunktiv I فعل sie haben دقیقاً مثل وجه اخباری است و چیزی را نشان نمیدهد. آلمانی آنجا Konjunktiv II را جایگزین میکند.
- Die Nachbarn sagten, sie hätten nichts gehört. — همسایهها گفتند چیزی نشنیدهاند.
- Die Kinder sagen, sie hätten Hunger. — بچهها میگویند گرسنهاند.
گذشته فقط یک صورت دارد
sei یا habe بهعلاوهی اسم مفعول، همهی زمانهای گذشتهی جملهی اصلی را پوشش میدهد.
- Er sagte, er sei gestern angekommen.
- Sie sagte, sie habe davon nichts gewusst.
پرسش غیرمستقیم
پرسش بله/خیر به جملهوارهی ob تبدیل میشود و پرسشِ دارای واژهی پرسشی همان واژه را نگه میدارد. فعل به آخر میرود و علامت پرسش برداشته میشود.
| مستقیم | غیرمستقیم |
|---|---|
| Kommst du mit? | Er fragt, ob ich mitkomme. |
| Wo wohnst du? | Er fragt, wo ich wohne. |
| Wann fängt der Kurs an? | Sie will wissen, wann der Kurs anfängt. |
نکته برای فارسیزبانان
- فارسی زمانِ جملهی نقلشده را عقب نمیبرد («گفت که مریض است») و آلمانی هم همینطور است، پس اینجا دو زبان همسو هستند: ✓ Er sagte, dass er krank ist. اگر war بگذاری، معمولاً یعنی پیشتر مریض بوده است.
- «که آیا» در پرسش غیرمستقیم حتماً ob است، نه wenn: ✗ Sie fragte, wenn ich Zeit habe. / ✓ Sie fragte, ob ich Zeit habe.
- در پرسش غیرمستقیم، ترتیب پرسشی و علامت سؤال را نگه ندار: ✗ Er fragt, ob kommst du mit? / ✓ Er fragt, ob du mitkommst.
- Konjunktiv I یعنی «دارم نقل قول میکنم»، نه «شک دارم». در گفتوگوی دوستانه لحن خبر رسمی میدهد، پس آنجا وجه اخباری با dass را به کار ببر.
مکالمهی نمونه
Was hat die Vermieterin gesagt? — صاحبخانه چه گفت؟
Sie hat gesagt, dass die Heizung morgen repariert wird. — گفت که شوفاژ فردا تعمیر میشود.
In ihrer E-Mail stand, der Handwerker sei krank. — در ایمیلش نوشته بود که تعمیرکار مریض است.
Dann frag sie, ob der Termin noch steht. — پس از او بپرس که قرار سرِ جایش هست یا نه.