وجه امری در زبان هلندی
برای دستور دادن، درخواست کردن یا راهنمایی، هلندی از وجه امری (imperatief) استفاده میکند. ساخت آن بسیار ساده است: فقط بن فعل (همان شکلی که با ik میآید) در ابتدای جمله میآید و فاعل حذف میشود:
Kom hier! — بیا اینجا!
Ga zitten. — بنشین.
Luister goed. — خوب گوش کن.
| مصدر | امری | معنی |
|---|---|---|
| komen | Kom! | بیا! |
| gaan | Ga! | برو! |
| wachten | Wacht! | صبر کن! |
| kijken | Kijk! | نگاه کن! |
| doen | Doe! | انجام بده! |
نکته: برخلاف فارسی که پیشوند «ب» دارد (بیا، برو)، در هلندی هیچ پیشوندی اضافه نمیشود؛ فقط ریشه فعل کافی است.
امری با u (رسمی)
در موقعیت رسمی میتوان ضمیر u را بعد از فعل آورد و به فعل -t اضافه کرد:
Komt u binnen. — بفرمایید داخل.
Gaat u zitten. — بفرمایید بنشینید.
درخواست مودبانه
دستور مستقیم گاهی خشن به نظر میرسد. برای درخواست مودبانه از این ساختارها استفاده کنید:
- Kunt u ...? / Kun je ...? — میتوانید...؟
Kunt u mij helpen? — میتوانید به من کمک کنید؟
- Zou je ... willen? — میشود لطفاً...؟
Zou je het raam willen sluiten? — میشود لطفاً پنجره را ببندی؟
- افزودن alsjeblieft (غیررسمی) یا alstublieft (رسمی) به معنای «لطفاً»:
Wacht even, alsjeblieft. — لطفاً یک لحظه صبر کن.
پیشنهاد با laten we
برای پیشنهاد کاری به جمع (معادل «بیایید...» در فارسی) از laten we + مصدر استفاده میشود و مصدر به انتهای جمله میرود:
Laten we gaan! — بیایید برویم!
Laten we vanavond samen eten. — بیایید امشب با هم غذا بخوریم.